ბრიტანეთში ჟულიან ასანჟის აშშ-ში ექსტრადიციის საკითხს განიხილავენ

მიმდინარე კვირაში, ბრიტანეთის სასამართლო WikiLeaks-ის დამფუძნებლის, ჟულიან ასანჟის აშშ-ში ექსტრადიციის საკითხს კიდევ ერთხელ განიხილავს. WikiLeaks-ზე ათასობით კლასიფიცირებული სამხედრო-სადაზვერვო დოკუმენტის გამოქვეყნების ბრალდებით დაკავებული ჟულიან ასანჟი აშშ-ში ექსტრადიციას ასაჩივრებს, სადაც მას შპიონაჟში სდებენ ბრალს.

ლონდონის უზენაეს სასამართლოში ორდღიანი მოსმენა გაიმართება, სადაც გადაწყვეტენ, აქვს თუ არა ჟულიან ასანჟს მისი აშშ-ში ექსტრადიციის გადაწყვეტილების გასაჩივრების უფლება. ასანჟის მეუღლის განცხადებით, ამ გადაწყვეტილებას პატიმრისთვის სამკვდრო-საციცოცხლო მნიშვნელობა ექნება, რადგან მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა ბელმარშის საპატიმროში, სადაც ის 2019 წლიდან იხდის სასჯელს, სულ უფრო უარესდება.

დღეს დაგეგმილი მოსმენა ჟულიან ასანჟის უკანასკნელი მცდელობაა, თავი აარიდოს მის წინააღმდეგ აშშ-ის მიერ წარდგენილ 17 ბრალდებას შპიონაჟისთვის და ერთ ბრალდებას კომპიუტერის მართლსაწინააღმდეგოდ გამოყენებისათვის.

ჟულიან ასანჟის იურისტების განმარტებით, გასაჩივრების წარუმატებლად დასრულების შემთხვევაში, WikiLeaks-ის დამფუძნებლის აშშ-ში ექსტრადიციას ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში (ECHR) გაასაჩივრებენ საფუძვლით, რომ აშშ-მა საქმის ფაქტები დამახინჯებით წარმოადგინა და ექსტრადიციის მოთხოვნა უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებაა.

ჟულიან ასანჟი და მისი მხარდამჭერები მიიჩნევენ, რომ WikiLeaks-ში ათასობით კლასიფიცირებული დოკუმენტის გამოქვეყნება აშშ-ის კონსტიტუციის პირველი შესწორებით უნდა იყოს დაცული, რადგან ის დოკუმენტების გამოქვეყნებისას ჟურნალისტის როლს ასრულებდა.

ჟულიან ასანჟმა WikiLeaks-ი 2006 წელს დააფუძნა და ვებგვერდზე სხვადასხვა გზით მოპოვებულ, გაჟონილ კლასიფიცირებულ ინფორმაციას ათავსებდა. ვებგვერდზე განთავსებულ მასალებს შორის იყო აშშ-ის არმიის 238-გვერდიანი სტანდარტული ოპერაციული პროცედურა (SOP) „გუანტანამოს ციხის“ შესახებ. 2010 წელს ასანჟმა, აშშ-ის არმიის ყოფილ წევრთან, ჩელსი მენინგთან ერთად, პენტაგონის კომპიუტერიდან ამერიკული სამხედრო აქტივობების შესახებ საიდუმლო ინფორმაცია მოიპოვა და გაასაჯაროვა. გავრცელებულ მასალებში აშშ-ის მიერ ავღანეთსა და ერაყში სამხედრო აქტივობების შესახებ კლასიფიცირებული ინფორმაცია გვხვდებოდა.

ჩელსი მენინგი 2013 წელს შპიონაჟის ბრალდებით დააკავეს, ასანჟი კი სისხლის სამართლის ბრალდებას წლების განმავლობაში გაურბოდა, ვიდრე 2019 წელს აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტი მას კლასიფიცირებული ინფორმაციის გავრცელებისათვის ბრალს წარუდგენდა. 2019 წლამდე ჟულიან ასანჟი ლონდონში, ეკვადორის საელჩოში ცხოვრობდა. 2019 წელს ეკვადორის პრეზიდენტმა თავშესაფრის შესახებ მისი მოთხოვნა გააუქმა და იგი ბრიტანეთის პოლიციამ დააკავა.

დავით ბერაძე
I specialize in reporting of International Conflicts & Security, Defense Industry, Middle East, Terrorism, War & Peace-making, International Business and Economy.